Nu je een onderwerp, onderzoeksvraag, deelvragen en eventueel een hypothese hebt, is het tijd om overzicht te creëren. Dat doe je met een plan van aanpak: een beknopt document waarin je beschrijft wat je gaat onderzoeken, waarom, en hoe je dat gaat doen.
Veel opleidingen vragen aan het begin van het scriptieproces om een plan van aanpak. Het is vaak de eerste serieuze toets van je onderzoeksvoorstel en legt de basis voor je scriptie.
In dit hoofdstuk begeleid ik je bij het opstellen van een sterk plan van aanpak, zodat jij straks weet wat je gaat doen en hoe je dat goed onderbouwt.
Wat is een plan van aanpak?
Een plan van aanpak (PvA) is een kort, overzichtelijk document waarin je jouw onderzoeksidee presenteert. Het is als het ware de blauwdruk van je scriptie.
Het bevat meestal:
- De aanleiding van je onderzoek
- De centrale onderzoeksvraag (en deelvragen)
- De gekozen methode
- Een globale planning
- Eventuele randvoorwaarden en beperkingen
Waarom is dit belangrijk?
Je brengt voor jezelf en je begeleider duidelijk in beeld wat je gaat doen en hoe. Je krijgt feedback voordat je veel werk hebt verricht. Het dwingt je om concreet te worden en te structureren.
Stappenplan voor het opstellen van een plan van aanpak
Let op!
Veel opleidingen hanteren een vast format voor het plan van aanpak. Check dus altijd of jouw opleiding een sjabloon of richtlijn heeft en pas je PvA daarop aan.
Veel opleidingen hanteren een vast format voor het plan van aanpak. Check dus altijd of jouw opleiding een sjabloon of richtlijn heeft en pas je PvA daarop aan.
Stap 1: Titel en inleiding
Geef je plan een werktitel. Beschrijf in de inleiding kort wat je onderzoekt en waarom dat relevant is (maatschappelijk, praktisch of theoretisch).
1.4.1
- Maak een document en geef deze een passende werktitel.
- Schrijf een inleiding met daarin wat je onderzoekt en waarom dat relevant is.
Voorbeeld
Grip op scriptiestress: de rol van een planningsapp bij hbo-studenten
Veel studenten ervaren stress tijdens het schrijven van hun scriptie. Deze stress komt onder andere voort uit gebrek aan overzicht, uitstelgedrag en onzekerheid over deadlines. In de afgelopen jaren zijn er steeds meer digitale hulpmiddelen beschikbaar gekomen die studenten kunnen ondersteunen in het structureren van hun werk. Eén daarvan is de planningsapp: een digitale tool waarmee studenten hun tijd kunnen indelen en hun voortgang kunnen bijhouden. In dit onderzoek wordt verkend in hoeverre het gebruik van zo’n app helpt om stress tijdens het scriptieproces te verminderen.
Veel studenten ervaren stress tijdens het schrijven van hun scriptie. Deze stress komt onder andere voort uit gebrek aan overzicht, uitstelgedrag en onzekerheid over deadlines. In de afgelopen jaren zijn er steeds meer digitale hulpmiddelen beschikbaar gekomen die studenten kunnen ondersteunen in het structureren van hun werk. Eén daarvan is de planningsapp: een digitale tool waarmee studenten hun tijd kunnen indelen en hun voortgang kunnen bijhouden. In dit onderzoek wordt verkend in hoeverre het gebruik van zo’n app helpt om stress tijdens het scriptieproces te verminderen.
Stap 2: Probleemstelling en doel
Beschrijf het probleem of de aanleiding die centraal staat. Wat is er aan de hand, en waarom verdient het aandacht?
Beschrijf vervolgens het doel van je onderzoek. Denk aan:
- Inzicht bieden
- Een praktisch advies formuleren
- Een effect meten
1.4.2
- Schrijf in maximaal 3 zinnen jouw probleemstemming met daarin: wat er concreet aan de hand is en waarom het aandacht verdient.
- Schrijf het doel van jouw onderzoek op.
Voorbeeld
Probleemstelling
Veel studenten ervaren stress tijdens het scriptieproces, mede door gebrek aan overzicht en planning. Bestaande ondersteuning sluit niet altijd aan bij hun behoefte aan dagelijkse structuur, waardoor vertraging en uitval toenemen.
Veel studenten ervaren stress tijdens het scriptieproces, mede door gebrek aan overzicht en planning. Bestaande ondersteuning sluit niet altijd aan bij hun behoefte aan dagelijkse structuur, waardoor vertraging en uitval toenemen.
Doel
Het doel van dit onderzoek is in kaart brengen in hoeverre een planningsapp studenten kan ondersteunen in het creëren van overzicht en het verminderen van stress.
Stap 3: Onderzoeksvraag en deelvragen
In 1.2 Het formuleren van je hoofdvraag en 1.3 Deelvragen en hypothese formuleren heb je geleerd hoe je een hoofdvraag, deelvragen en hypothese formuleert.
1.4.3
- Wat is jouw hoofdvraag?
- Wat zijn jouw 3 tot 5 deelvragen?
- Wat is jouw hypothese (indien relevant)?
Stap 4: Onderzoeksopzet en methode
In deze stap leg je uit hoe je jouw onderzoek gaat uitvoeren. Je beschrijft:
- wat voor soort onderzoek je doet,
- hoe je gegevens verzamelt,
- wie je onderzoekt,
- en hoe je de gegevens analyseert.
Gebruik de onderstaande toelichting om elk onderdeel in te vullen.
Type onderzoek
Wat voor soort onderzoek doe je?
Onderzoek | Kenmerken | Voorbeeld |
Kwalitatief | Richt zich op ervaringen, meningen, motivaties. Data via interviews, focusgroepen of observaties. | Interviewen van 10 studenten over hoe de planningsapp hun stress beïnvloedt. |
Kwantitatief | Richt zich op meetbare gegevens. Data via enquêtes, statistieken of metingen. | Enquête onder 200 studenten met stressscores vóór en na gebruik van de app. |
Mixed methods | Combinatie van kwalitatief en kwantitatief. | Enquête onder 200 studenten én interviews met een selectie daarvan. |
Literatuuronderzoek | Analyse van bestaande onderzoeken. | Samenvatting en vergelijking van eerdere studies over planningsapps en stressreductie. |
Dataverzameling
Hoe kom je aan de informatie die je nodig hebt? Mogelijke manieren:
Methode | Uitleg | Voorbeeld |
Interview | Je stelt vooraf bepaalde vragen (gestructureerd of semi-gestructureerd) aan deelnemers, individueel of in kleine groepen. | Een halfgestructureerd interview met 10 studenten om hun ervaringen met de planningsapp en stressniveau te bespreken. |
Enquête | Een schriftelijke of digitale vragenlijst die deelnemers zelf invullen. Goed voor grotere groepen. | Een online enquête onder 30 studenten met vragen over gebruiksfrequentie van de app en ervaren stress. |
Observatie | Je bekijkt en noteert gedrag of gebeurtenissen in een natuurlijke setting. | In de bibliotheek observeren hoe studenten de app gebruiken tijdens het studeren. |
Documentanalyse | Je analyseert bestaande documenten, rapporten of data. | Analyseren van loggegevens van de planningsapp (hoe vaak functies worden gebruikt). |
Focusgroep | Een groepsgesprek waarbij deelnemers samen in gesprek gaan over het onderwerp. | Een sessie met 6 studenten waarin zij gezamenlijk bespreken hoe de app hun studieplanning beïnvloedt. |
Doelgroep
Wie onderzoek je precies? Denk aan:
- Beroep of functie (bijv. hbo-studenten)
- Aantal mensen (bijv. minimaal 5 respondenten)
- Selectiecriteria (bijv. alleen studenten met scriptie-ervaring)
Data-analyse
Wat ga je doen met de verzamelde gegevens?
- Bij interviews → thematisch analyseren: patronen en thema’s zoeken
- Bij enquêtes → analyseren met grafieken, gemiddelden, of statistiekprogramma’s (zoals Excel of SPSS)
- Bij literatuur → samenvatten, vergelijken, ordenen op thema’s
1.4.4
Beschrijf jouw onderzoeksopzet en methode.
- Schrijf in je eigen woorden welk type je kiest en waarom.
- Beschrijf wat je gaat doen om data te verzamelen. Wie, wat, waar en hoe?
- Omschrijf je doelgroep zo concreet mogelijk.
- Beschrijf hoe je straks inzicht haalt uit je data.
Voorbeeld
Ik doe kwalitatief onderzoek, omdat ik diepgaand inzicht wil krijgen in de ervaringen van studenten tijdens het scriptieproces. Ik wil geen cijfers verzamelen, maar juist persoonlijke verhalen, gevoelens en meningen in kaart brengen. Daarom kies ik voor interviews.
Ik verzamel mijn data door semigestructureerde interviews te houden met vierdejaars hbo-studenten die momenteel bezig zijn met hun scriptie. De interviews vinden plaats op school of online via Teams en duren ongeveer 45 minuten. Ik gebruik een topiclijst om structuur te geven aan het gesprek, maar laat ruimte voor eigen inbreng van de student.
Mijn doelgroep bestaat uit vierdejaars hbo-studenten van verschillende opleidingen, die op dit moment bezig zijn met hun afstudeerscriptie. Ik wil minimaal 5 studenten interviewen. Zij moeten ervaring hebben met het scriptietraject en open staan voor deelname aan een interview van ongeveer 45 minuten.
Ik analyseer de interviews met behulp van thematische codering. Dit betekent dat ik de opgenomen interviews eerst uitschrijf (transcriberen) en daarna op zoek ga naar terugkerende thema’s, uitspraken en patronen. Deze thema’s koppel ik vervolgens aan mijn onderzoeksvraag en deelvragen.
Ik verzamel mijn data door semigestructureerde interviews te houden met vierdejaars hbo-studenten die momenteel bezig zijn met hun scriptie. De interviews vinden plaats op school of online via Teams en duren ongeveer 45 minuten. Ik gebruik een topiclijst om structuur te geven aan het gesprek, maar laat ruimte voor eigen inbreng van de student.
Mijn doelgroep bestaat uit vierdejaars hbo-studenten van verschillende opleidingen, die op dit moment bezig zijn met hun afstudeerscriptie. Ik wil minimaal 5 studenten interviewen. Zij moeten ervaring hebben met het scriptietraject en open staan voor deelname aan een interview van ongeveer 45 minuten.
Ik analyseer de interviews met behulp van thematische codering. Dit betekent dat ik de opgenomen interviews eerst uitschrijf (transcriberen) en daarna op zoek ga naar terugkerende thema’s, uitspraken en patronen. Deze thema’s koppel ik vervolgens aan mijn onderzoeksvraag en deelvragen.
Stap 5: Planning
1.4.5
Gebruik dit schema om jouw globale tijdsplanning te maken.
Fase | Activiteit(en) | Startdatum | Einddatum | Klaar? |
Onderzoek opstarten | Onderwerp kiezen, vraag formuleren | … | … | Ja/Nee |
Literatuur verzamelen | Bronnen zoeken, literatuurstudie | … | … | Ja/Nee |
Dataverzameling | Interviewvragen maken, respondenten regelen | … | … | Ja/Nee |
ㅤ | Interviews afnemen | … | … | Ja/Nee |
Analyse | Transcripties maken, coderen, samenvatten | … | … | Ja/Nee |
Schrijven | Hoofdstukken uitwerken | … | … | Ja/Nee |
Feedback verwerken | Feedback ophalen, verbeteringen doorvoeren | … | … | Ja/Nee |
Eindversie afronden | Eindredactie, layout, inleverklaar maken | … | … | Ja/Nee |
Stap 6: Randvoorwaarden en beperkingen
Geef aan wat je nodig hebt (randvoorwaarden) om het onderzoek goed te kunnen uitvoeren (toegang tot respondenten, literatuur, tools) en waar je mogelijk tegenaan kunt lopen (zoals beperkte tijd of beperkte toegang tot data).
Randvoorwaarden:
- Toegang tot ten minste vijf vierdejaars hbo-studenten voor interviews.
- Informed consent-formulieren en toestemming van de opleiding om studenten te benaderen.
- Een rustige ruimte (online of fysiek) om de interviews af te nemen.
- Een opnameapparaat (bijvoorbeeld je telefoon of laptop) om interviews op te nemen.
- Tijd om interviews te transcriberen en analyseren.
- Basiskennis van thematische analyse (bijv. via een handboek of video-uitleg).
- Anders: …
Beperkingen:
- Studenten hebben het druk in de afstudeerperiode en zijn mogelijk lastig te plannen.
- Tijdgebrek kan invloed hebben op de diepgang van de interviews.
- Niet alle studenten zijn even open of reflectief in het gesprek, wat invloed kan hebben op de resultaten.
- De resultaten zijn contextgebonden (één opleiding), dus niet zonder meer generaliseerbaar.
- De onderzoeker is zelf student en mogelijk nog onervaren in interviewtechnieken.
- Anders: …
Checklist voor je plan van aanpak
Heb ik helder beschreven wat ik wil onderzoeken en waarom?
Is mijn onderzoeksvraag duidelijk geformuleerd?
Is de gekozen methode passend en haalbaar?
Is mijn doelgroep goed afgebakend?
Heb ik een realistische planning gemaakt?
Heb ik eventuele risico’s en beperkingen benoemd?
Met een plan van aanpak toon je aan dat jouw project haalbaar is en goed doordacht. In 1.5 ga je deze globale planning vertalen naar een gedetailleerde planning die je kunt gebruiken tijdens de uitvoering van je scriptie.
Made with Bullet