2.2 Bronnen selecteren en kritisch beoordelen

2.2 Bronnen selecteren en kritisch beoordelen

Niet alles wat je vindt, is geschikt voor je scriptie. Een artikel van een commerciële website of een verouderd onderzoek kan je werk eerder verzwakken dan versterken. Daarom is het belangrijk om kritisch te kijken naar wat je leest en alleen die bronnen te gebruiken die betrouwbaar en relevant zijn.

Stap 1: Selecteer op relevantie

Voordat je naar betrouwbaarheid kijkt, check je eerst of de bron inhoudelijk aansluit bij je hoofd- of deelvragen. Stel jezelf de volgende vragen:
  • Beantwoordt deze bron (een deel van) mijn onderzoeksvraag?
  • Richt het onderzoek zich op dezelfde doelgroep, context of periode?
  • Sluit de gebruikte methode aan bij mijn eigen onderzoek?
Voorbeeld
Onderzoek je in hoeverre het gebruik van een planningsapp stress vermindert bij hbo-studenten, dan is een artikel over time management bij werkende professionals misschien interessant, maar minder relevant dan een studie specifiek over studenten.

Stap 2: Beoordeel op betrouwbaarheid

Een betrouwbare bron is gebaseerd op feiten, onderzoek of erkende expertise. Let op de volgende punten:
Kritiekpunt
Wat check je?
Voorbeeld
Auteur(s)
Wie heeft het geschreven? Heeft deze persoon expertise op dit gebied?
Een universitair docent psychologie is geloofwaardiger over burn-out dan een anonieme blogger.
Bron/publicatie
Waar is het gepubliceerd?
Artikelen in Journal of Educational Psychology of rapporten van het RIVM zijn betrouwbaarder dan willekeurige blogs.
Datum
Hoe recent is de informatie?
Richtlijn: max. 5–10 jaar oud, tenzij het om theoretische klassiekers gaat.
Onderbouwing
Worden er zelf ook bronnen gebruikt en vermeld?
Goede wetenschappelijke artikelen verwijzen naar eerdere studies.
Voorbeeld
Bron
Bezold, A., Robertz, S., Werner, C., & Mertes, G. (2021). Evaluation of a mobile app for stress management in students. Journal of Medical Internet Research, 23(7), e12345. https://doi.org/10.2196/12345
 
Relevantie
Ja, het onderzoek gaat specifiek over studenten en stressmanagement met behulp van een app, sluit direct aan bij hoofdvraag.
Betrouwbaarheid
Auteur(s): Vier onderzoekers verbonden aan een Duitse universiteit, gespecialiseerd in gezondheidspsychologie.
Bron/publicatie: Peer-reviewed artikel in een gerenommeerd wetenschappelijk tijdschrift.
Datum: 2021, dus actueel.
Onderbouwing: Maakt gebruik van literatuurverwijzingen en kwantitatief onderzoek bij 320 studenten

Conclusie
Geschikt om op te nemen in het theoretisch kader en ter ondersteuning van de probleemstelling.

Vermijd deze valkuilen

  • Wikipedia
  • Commerciële websites met een verkooppraatje
  • Forums, blogs en nieuwsartikelen zonder duidelijke bronvermelding

Stap 4: Gebruik de CRAAP-test

Een handig hulpmiddel om bronnen te beoordelen is de CRAAP-test:
Currency → Hoe actueel is de informatie?
Relevance → Sluit de inhoud aan bij jouw vraagstuk?
Authority → Wie is de auteur en wat is zijn/haar expertise?
Accuracy → Is de informatie juist en goed onderbouwd?
Purpose → Wat is het doel van de bron (informeren, overtuigen, verkopen)?
💡
Tip
Het is beter om 5 echt sterke bronnen goed te verwerken, dan om 25 artikelen half te citeren zonder duidelijke link met je onderzoek.

Checklist: is mijn bron betrouwbaar?

De inhoud sluit bij (een deel van) mijn onderzoeksvraag aan.
De auteur heeft aantoonbare expertise of autoriteit in het vakgebied.
De bron is gepubliceerd in een betrouwbare context (wetenschappelijk tijdschrift, erkende organisatie, etc.).
De publicatie is actueel (max. 5–10 jaar oud, tenzij een klassieker).
De bron bevat duidelijke onderbouwing met verwijzingen.
Het doel van de bron is informeren, niet alleen overtuigen of verkopen.
 
Je hebt nu de juiste bronnen geselecteerd. In het volgende onderdeel leer je hoe je deze informatie op een overzichtelijke manier ordent zodat je er makkelijk mee kunt werken.