Je hebt nu je bronnen verzameld, beoordeeld en samengevat. Tijd om alles om te zetten naar een goed lopend hoofdstuk. Dit hoofdstuk heet meestal Theoretisch kader of Literatuuronderzoek en vormt de basis van je hele scriptie. Hoe beter je dit deel opbouwt, hoe makkelijker de rest van je scriptie wordt.
Waarom is dit hoofdstuk zo belangrijk?
- Het laat zien dat je weet wat er al bekend is over jouw onderwerp.
- Het geeft je onderzoek een stevige theoretische basis.
- Het maakt duidelijk waar jouw onderzoek iets nieuws toevoegt.
Opbouw van je literatuuronderzoek
Een goed literatuuronderzoek bevat meestal deze onderdelen:
- Inleiding
Vertel kort waar het hoofdstuk over gaat en hoe het is opgebouwd.
- Hoofdthema’s of deelvragen
Per thema of deelvraag beschrijf je wat de literatuur zegt.
- Vergelijking & analyse
Benoem overeenkomsten, verschillen en hiaten.
- Samenvatting
Trek een korte conclusie die direct linkt naar je hoofd- of deelvragen.
Tip
Volg de volgorde van je deelvragen om je hoofdstuk logisch op te bouwen.
Zo schrijf je het stap voor stap
- Gebruik je samenvatting uit 2.5 Samenvatting literatuuronderzoek als basis.
- Werk per thema: zet de belangrijkste inzichten in eigen woorden, en voeg APA-verwijzingen toe.
- Verbind de literatuur: vergelijk, zoek tegenstrijdigheden, benoem waar nog weinig over bekend is.
- Sluit af met een mini-conclusie: wat leren we uit de literatuur en hoe helpt dat je onderzoek verder?
2.6.1
Gebruik deze onderdelen om jouw theoretisch kader per deelvraag of thema uit te werken.
- Thema/deelvraag:
- Belangrijkste inzichten (samenvatting):
- Belangrijkste bronnen + APA:
- Overeenkomsten tussen bronnen:
- Verschillen tussen bronnen:
- Gaten in de literatuur:
- Mini-conclusie (1–2 zinnen):
Voorbeeld
- Thema/deelvraag:
Het effect van planningsapps op stressniveaus bij studenten.
- Belangrijkste inzichten (samenvatting):
Onderzoek laat zien dat het gebruik van planningsapps stress kan verminderen doordat studenten meer overzicht krijgen over hun taken en deadlines. Apps met herinneringsfuncties en visuele overzichten worden als het meest effectief ervaren. Wel speelt persoonlijke motivatie en discipline een grote rol in het daadwerkelijk gebruik van de app.
- Belangrijkste bronnen + APA:
Smith, J., & Lee, A. (2021). The impact of digital planning tools on student time management and stress. Journal of Educational Psychology, 113(4), 789–803. https://doi.org/10.1037/edu0000487
van Dijk, M., & Peters, L. (2020). Digitale planning en welzijn bij Nederlandse studenten. Tijdschrift voor Hoger Onderwijs, 38(2), 55–68.
- Overeenkomsten tussen bronnen:
Beide studies vinden een positieve relatie tussen het gebruik van planningsapps en een lager ervaren stressniveau. Ze benadrukken dat visuele weergave van taken en automatische herinneringen belangrijke functies zijn.
- Verschillen tussen bronnen:
- Smith & Lee (2021) onderzochten studenten internationaal, terwijl Van Dijk & Peters (2020) zich specifiek richtten op Nederlandse studenten.
- Van Dijk & Peters (2020) zagen alleen stressvermindering bij studenten die de app dagelijks gebruikten, terwijl Smith & Lee (2021) ook bij minder frequent gebruik al effect maten.
- Gaten in de literatuur:
Er is weinig onderzoek naar hoe lang de positieve effecten aanhouden en of studenten het gebruik van planningsapps volhouden op de lange termijn.
- Mini-conclusie (1–2 zinnen):
Planningsapps kunnen stress bij studenten verminderen, vooral wanneer ze functies bevatten zoals automatische herinneringen en een visueel overzicht. Meer onderzoek is nodig naar de langetermijneffecten en het volhouden van het gebruik.
Het beschrijven van deze onderdelen komt vervolgens samen tot een vloeiend hoofdstuk.
Voorbeeld
Het effect van planningsapps op stressniveaus bij studenten
Verschillende studies laten zien dat digitale planningsapps een positieve invloed kunnen hebben op de ervaren stress van studenten. Het gebruik van dergelijke apps helpt studenten vooral doordat zij meer overzicht krijgen over hun taken en deadlines, waardoor gevoelens van onzekerheid en tijdsdruk afnemen (Smith & Lee, 2021; van Dijk & Peters, 2020). Apps die herinneringsfuncties bieden en taken visueel weergeven, worden daarbij het meest effectief ervaren.
Een belangrijk punt dat beide studies benadrukken, is dat de effectiviteit van de app mede afhankelijk is van de persoonlijke motivatie en discipline van de student. Wanneer studenten de app actief en regelmatig gebruiken, lijkt de kans groter dat zij daadwerkelijk minder stress ervaren (van Dijk & Peters, 2020).
Toch zijn er ook verschillen in de bevindingen. Zo richtten Smith en Lee (2021) zich op een internationale groep studenten en zagen zij al positieve effecten bij incidenteel gebruik, terwijl van Dijk en Peters (2020) alleen een duidelijk effect vonden bij studenten die de app dagelijks gebruikten. Dit suggereert dat culturele of contextuele factoren mogelijk een rol spelen in de mate van effectiviteit.
Wat opvalt, is dat er nog weinig bekend is over de duurzaamheid van deze effecten. Er is nauwelijks onderzoek gedaan naar de vraag of studenten het gebruik van planningsapps volhouden op de lange termijn en of de stressvermindering ook na langere perioden standhoudt.
Samenvattend laten de resultaten zien dat planningsapps stress bij studenten kunnen verminderen, vooral wanneer ze functies bevatten zoals automatische herinneringen en een visueel overzicht. Verdere studies zijn nodig om te onderzoeken hoe blijvend deze effecten zijn en welke factoren bepalen of studenten de apps langdurig blijven gebruiken.
Checklist: Is je theoretisch kader sterk?
Heb je een duidelijke inleiding geschreven voor het hoofdstuk?
Behandel je alle deelvragen of thema’s die relevant zijn?
Zijn alle uitspraken onderbouwd met APA-verwijzingen?
Heb je bronnen met elkaar vergeleken, in plaats van alleen losse samenvattingen te geven?
Heb je een duidelijke samenvatting/conclusie aan het einde van het hoofdstuk?
Is de structuur logisch en prettig leesbaar?
Nu je literatuuronderzoek is afgerond en je een duidelijk overzicht hebt van wat er al bekend is over jouw onderwerp, is het tijd om de vertaalslag te maken naar je eigen onderzoek. In hoofdstuk 3 duiken we in de methode: hoe ga jij je onderzoek precies uitvoeren, welke aanpak past het beste bij jouw vraag en hoe zorg je ervoor dat je resultaten betrouwbaar en bruikbaar zijn?