Je hebt nu je data geanalyseerd, maar hoe weet je zeker dat je resultaten ook écht kloppen en niet toevallig zo uit je onderzoek zijn gekomen?
Daarom kijken we naar twee belangrijke begrippen: betrouwbaarheid en validiteit.
Wat is betrouwbaarheid?
Betrouwbaarheid betekent dat je onderzoek consistent is. Als iemand anders exact hetzelfde onderzoek op dezelfde manier zou uitvoeren, zouden de resultaten vergelijkbaar moeten zijn.
Het gaat dus om de herhaalbaarheid van je onderzoek.
Voorbeeld
Hoge betrouwbaarheid
- Je gebruikt een gestandaardiseerde vragenlijst die bij alle deelnemers exact hetzelfde is.
- Je neemt interviews af met dezelfde vragenlijst (topiclijst) en volgorde.
Lage betrouwbaarheid
- Je stelt tijdens interviews bij elke deelnemer andere vragen.
- Je meet bloeddruk, maar soms vóór en soms na inspanning.
Wat is validiteit?
Validiteit betekent dat je onderzoek meet wat je eigenlijk wilt meten.
Je kunt dus een heel betrouwbaar onderzoek doen, maar als je iets anders meet dan je bedoeling was, heb je nog steeds weinig aan de resultaten.
Voorbeeld
Je wilt weten hoeveel liter water mensen per dag drinken.
Je vraagt deelnemers: “Hoeveel glazen drinken jullie op een dag?” en laat ze dat twee weken lang invullen in een dagboek.
Dit is betrouwbaar (zelfde vraag, elke dag, zelfde methode), maar niet valide als je niet weet hoe groot hun glazen zijn.
Voorbeeld
Hoge betrouwbaarheid
- Je wilt stress meten en gebruikt een wetenschappelijk gevalideerde stressvragenlijst.
- Je wilt eetgedrag onderzoeken en vraagt concreet naar het aantal maaltijden per dag.
Lage betrouwbaarheid
- Je wilt stress meten maar vraagt alleen: “Voel je je vaak moe?” (Moeheid kan door veel dingen komen).
- Je wilt leesvaardigheid meten maar gebruikt een luistertoets.
Hoe verbeter je betrouwbaarheid en validiteit?
Betrouwbaarheid verhogen
Werk met duidelijke protocollen en vaste procedures.
Schrijf stap voor stap op hoe je je onderzoek uitvoert, zodat jij (of iemand anders) het precies kan herhalen. Denk aan: vaste volgorde van vragen, vaste instructies aan deelnemers, en een vaste timing.
Train jezelf (en mede-onderzoekers).
Als meerdere mensen data verzamelen, moeten ze het op exact dezelfde manier doen. Training en oefening zorgen ervoor dat interpretaties en handelingen gelijk zijn.
Gebruik hetzelfde instrument onder dezelfde omstandigheden.
Meet bijvoorbeeld altijd op hetzelfde moment van de dag, in dezelfde ruimte, met dezelfde materialen, zodat externe factoren geen invloed hebben op de resultaten.
Validiteit verhogen
Gebruik meetinstrumenten die bewezen geschikt zijn.
Kies bij voorkeur voor vragenlijsten of testen die al eerder zijn onderzocht op validiteit. Dat vergroot de kans dat jouw meting écht meet wat je bedoelt.
Zorg dat je vragen en observaties aansluiten op je onderzoeksvraag.
Elke vraag moet relevant zijn en een direct verband hebben met de variabelen die je onderzoekt.
Test je meetinstrument vooraf (pilotstudie).
Laat een kleine groep deelnemers je vragenlijst of interviewvragen invullen. Vraag daarna wat ze ervan vonden en of er onduidelijkheden waren. Pas je instrument zo nodig aan.
Beantwoord de volgende vragen om de betrouwbaarheid en validiteit van jouw onderzoek te verantwoorden.
- Wat is mijn onderzoeksvraag?
- Hoe meet ik mijn variabelen?
- Hoe zorg ik dat mijn metingen herhaalbaar zijn? (betrouwbaarheid)
- Hoe weet ik dat ik meet wat ik wil meten? (validiteit)
- Wat zijn mogelijke bedreigingen voor de betrouwbaarheid?
- Wat zijn mogelijke bedreigingen voor de validiteit?
- Welke aanpassingen kan ik doen om de betrouwbaarheid te verbeteren?
- Welke aanpassingen kan ik doen om de validiteit te verbeteren?
Voorbeeld
a. Wat is mijn onderzoeksvraag?
In hoeverre vermindert een mindfulness-app stress bij hbo-studenten?
b. Hoe meet ik mijn variabelen?
Vragenlijst “Perceived Stress Scale (PSS-10)” + interview.
Vragenlijst “Perceived Stress Scale (PSS-10)” + interview.
c. Hoe zorg ik dat mijn metingen herhaalbaar zijn? (betrouwbaarheid)
Elke deelnemer vult exact dezelfde vragenlijst in, onder dezelfde omstandigheden, en interviewvragen komen van een vaste topiclijst.
d. Hoe weet ik dat ik meet wat ik wil meten? (validiteit)
De PSS-10 is een wetenschappelijk gevalideerd meetinstrument voor stress.
e. Wat zijn mogelijke bedreigingen voor de betrouwbaarheid?
Sommige deelnemers vullen de vragenlijst in op hun telefoon terwijl ze onderweg zijn (afleiding).
f. Wat zijn mogelijke bedreigingen voor de validiteit?
De vragenlijst meet ervaren stress, maar niet objectieve stress (zoals hartslag).
g. Welke aanpassingen kan ik doen om de betrouwbaarheid te verbeteren?
Vragenlijst alleen laten invullen in een rustige omgeving.
h. Welke aanpassingen kan ik doen om de validiteit te verbeteren?
Combineren met fysiologische metingen, zoals hartslag tijdens een rustmoment.
Nu je weet hoe je de kwaliteit van je onderzoek kunt waarborgen, gaan we in 3.7 kijken naar het beschermen van deelnemers, privacy en toestemming.
Made with Bullet